Xem bộ phim tài liệu dài 5 tập Mr. Scorsese với nhân vật trung tâm là Martin Scorsese – một trong những đạo diễn huyền thoại còn đang sống thấy như được trải qua một hành trình điện ảnh đẹp đẽ, không chỉ là của chính Martin, mà còn là của những người xem phim ông như tôi, những người đã xem đủ nhiều gia tài điện ảnh của ông để được trải nghiệm trở lại những khung hình điện ảnh tuyệt vời, và nghe đạo diễn cũng như những người đã đồng hành cùng ông chia sẻ về những tác phẩm đó.
Bộ phim được kể tuyến tính theo cuộc đời của Mr. Scorsese từ khi ông là đứa trẻ sống trong khu Little Italy ở New York nơi ông lớn lên với những câu chuyện về giới xã hội đen (gangster) tại khu vực đó mà sau này ta thấy xuất hiện rất nhiều trong các bộ phim mà ông đã thực hiện. Phỏng vấn chính bản thân đạo diễn, cũng như những người bạn, người thân, những người đã đồng hành cùng ông từ khi ông còn bé hoặc trong quá trình ông làm phim, chân dụng của Scorsese hiện ra một cách rõ nét với khán giả không chỉ ở những khía cạnh đẹp và thành công, mà còn có những khoảng tối trong cuộc đời mà ông già ở tuổi 83 đã gần như viên mãn với đời mình và không có gì cần phải giấu nữa.
Điện ảnh đến với ông từ những cơn hen suyễn buộc bố mẹ ông phải thường xuyên dẫn ông vào rạp phim để có điều hoà giúp ông vượt qua những cơn hen.
“cuộc sống của Marty, phụ thuộc vào những bộ phim. Nơi mà ông có thể thở.”
Đôi khi điện ảnh tiếp cận chúng ta vậy, vô tình thôi, nhưng sức nặng của hình ảnh chuyển động là điều không thể lường trước được, ông đã bị sức nặng đó đè lên vai, đè lên trái tim ông, để nó “buộc” ông phải cống hiến cả đời cho điện ảnh và nhờ đó chúng ta đã được chiêm ngưỡng biết bao những bộ phim tuyệt vời.
Ông lớn lên, ông đi học, ông làm phim, gia đình mà đặc biệt mẹ ông là diễn viên sớm nhất trong các bộ phim lúc ông mới chập chững chạm tay vào điện ảnh, sau này bà cũng xuất hiện khá nhiều trong các phim lớn của ông như Casino. Marty thành công, rồi Marty thất bại. Khi ông thất bại và chìm vào trầm cảm, những tưởng cuộc đời ông vậy là chấm dứt, nhưng không, thật may mắn, Robert De Niro – người bạn cũ, người đồng nghiệp trong ngành phim đã tới kéo ông dậy bằng kịch bản Raging Bull. Martin Scorsese với Robert có một mối duyên thật kì diệu, “hai đứa trẻ trong cùng khu phố, lớn lên và dính lấy nhau nhờ cái duyên dẫn dắt”. Họ hợp tác với nhau trong 10 phim, cả 10 phim đều là những tác phẩm mà bất kì ai mê phim cũng “phải xem”.
Những hình ảnh của các bộ phim của ông lướt qua trước mặt, những hình ảnh quen thuộc trong Taxi Driver, Raging Bull, Goodfellas, Casino, Cape Fear…. và những câu chuyện được kể ngắn gọn xung quanh việc làm các bộ phim đó từ những người bạn, đồng nghiệp, có cả đạo diễn Steven Spielberg, có Spike Lee, có diễn viên Daniel Day Lewis. Mỗi người kể lại những trải nghiệm của mình, cảm nhận của mình xoay quanh Scorsese – người đàn ông đôi khi lạc loài với Hollywood, vì ông làm phim vì đam mê và vì muốn được kể câu chuyện ông muốn, không phải làm phim để tìm kiếm thành công thương mại như các nhà sản xuất Hollywood mong muốn.
Sau bộ phim Casino sản xuất vào năm 1995, sự nghiệp của Robert và Marty sẽ sang những hướng khác nhau. Họ không hợp tác với nhau nữa cho đến tận 2019 với bộ phim The Irishman. Dù vậy, Marty đã có chàng thơ khác, đó chính là Leonardo DiCaprio – lúc đó là một siêu sao, cái tên của anh lớn đến mức, anh đủ sức tìm được nguồn tài chính để Marty làm được bộ phim mà mình ấp ủ từ lâu là Gangs of New York, và sau đó hai người đã hợp tác tiếp trong 5 bộ phim mà tất cả, như ta đã biết đều thành công cả về khía cạnh nghệ thuật và thương mại: The Aviator, The Departed, Shutter Island, The Wolf of Wall Street và Killers of the Flower Moon.
Tôi nghĩ điều khiến cho Martin dù hợp tác với ai cũng đều cho ra những tác phẩm tuyệt vời vì ông làm phim vì đam mê của chính ông, ông không thoả hiệp, không bị áp đặt và luôn để sự tự do sáng tạo của mình được tung hết cỡ. Nên cả sự nghiệp của ông, không thiếu những bộ phim mà ông gây ra tranh cãi lớn trong người xem vào thời điểm phim ra mắt, như bạo lực trong Taxi Driver, hình ảnh Chúa có phần phỉ báng trong The Passion of Jesus Christ, lại là bạo lực trong Raging Bull, và sự hoang dại điên rồ trong The Wolf of Wall Street. Nhưng để có thể được tự do như vậy, ông đã phải tài năng đến như nào kể từ khi bắt đầu làm phim. Tài năng đó được chứng minh bằng những tác phẩm điện ảnh, bằng khán giả và bằng việc nó vượt thời gian để đứng vững trong dòng chảy của lịch sử điện ảnh.
Ông đã 83 tuổi vào lúc bộ phim này ra mắt. Ở cái tuổi gần như viễn mãn với một cuộc đời thành công, ông không còn ngại chia sẻ những góc khuất của mình, sự nóng tính vượt kiểm soát mà mãi sau này bằng thiền ông mới kiềm chế được. Sự đam mê làm phim quá mức khiến ông có đến 3 đời vợ, ông cũng xa cách với những người con gái của vợ trước của mình… những điều đó kéo ông xuống thành một người thật bình thường, với những mối lo bừa bộn hàng ngày. Nhưng rồi ông cũng có được người vợ mà ông gắn bó cả đời, dù giờ đây bà với chứng bệnh Parkinson khiến khó có thể sinh hoạt bình thường, nhưng sự hiện diện của bà vẫn luôn là điều ông trân trọng nhất. Hình ảnh hai vợ chồng thương nhau, ông cố gắng hiểu lời bà nói qua giọng run rẩy quả là đẹp. Ông vẫn làm phim, vẫn đam mê, nhưng ông dành thời gian nhiều hơn cho đứa con gái nhỏ và người vợ đau ốm của mình.
5 tập phim, được lướt lại hết những phân đoạn tuyệt vời trong phim của ông, nghe ông nói đôi chút về phim đó. Nghe biên kịch nói, nghe bạn bè nói, nghe diễn viên nói, cũng không phải sâu sắc phân tích gì ghê gớm đâu, nhưng đủ để cảm động, để hiểu thêm 1 chút, để yêu quý ông già tóc bạc này hơn một chút. Mong ông luôn khoẻ mạnh để tiếp tục làm phim, tôi nghĩ, sức sáng tạo của ông là không giới hạn đâu, miễn là ông còn sức thôi.